LABORATUVAR TESTLERİ

ACE (Anjiotensin converting enzim)

Sarkoidoz tanısında kullanılır.

Yükseldiği durumlar:

Akut, kronik bronşit

Romatoid artrit

Gaucher Hastalığı

Tüberküloz

Amiloidoz

Hipertiroidizm

Azaldığı durumlar:

Amfizrm

Akciğer kanseri

KOAH

Kistik fibrozis

ACTH (Adrenokortikotropik Hormon)

Hipotalamik-hipofizer bozukluklar ve ACTH salgılayan tümörlerin tanısında kullanılır.

Yükseldiği durumlar:

Addison hastalığı

Cushing hastalığı

Konjenital adrenal hiperplazisi

Azaldığı durumlar:

Hipofizer yetersizlik

Hipopitüitarizm

Adrenal adenoma, karsinoma

Steroid uygulanması

 

AFP (Alfa fetoprotein) 

Karaciğer kanserli hastaların tedavi ve takibinde kullanılır. Non-seminomatöz testis kanserlerinde yükselir. Tümörün tekrarlaması AFP yüksekliği ile birliktedir.

Yükseldiği durumlar:

Primer hepatoselüler karsinom

Germ hücreli karsinom

Nonseminomatöz testikuler karsinom

Akciğer, mide ve kolon kanseri

Siroz ve lenfoma

Alfa-1 Antitripsin

Akut faz reaktanıdır.

Yükseldiği durumlar:

-Enfeksiyon

-Doku nekrozu

-Travma

-Oral kontraseptif kullanımı ve gebelik

Azaldığı durumlar:

-Yenidoğan respiratuvar distress sendromu

-Nefrotik sendrom

-Malnutrisyon

ALP (Alkalen fosfataz)

Karaciğer, safra yolları ve kemik hastalıklarının tanısında kullanılır.

Yükseldiği durumlar:

Safra tıkanıklığı

Karaciğer hastalığı

Kemik hastalıkları

Hiperparatiroidizm

Hipertiroidizm

Çocuklarda kemik gelişimi sırasında

CMV ve EBV enfeksiyonu

Azaldığı durumlar:

Hipotiroidizm

Pernisiyöz anemi

Hipofosfatemi

Çölyak hastalığı

Alanin Aminotransferaz (ALT/SGPT)

Karaciğer hastalığının tanımlamasında kullanılır.

Yükseldiği durumlar:

Karaciğer hastalıkları

Alkolizm

Pankreatit

Myokardit, myokard infarktüsü

Dermatomyozit, polimyozit

Azaldığı durumlar:

Azotemi, malnutrisyon

İlerlemiş kronik böbrek yetmezliği

AMA( Anti-Mitokondriyal Antikor)

Primer biliyer siroz tanısında kullanılır. AMA tip M-2 bu hastalık için spesifiktir.

Yükseldiği durumlar:

Primer biliyer siroz

Kronik aktif hepatit

SLE

Otoimmün hepatit

ANA( Anti Nükleer Antikorlar)

Kollajen doku hastalıkları, sistemik ve organa özgü otoimmün hastalıkların tanısında kullanılır. SLE’de (sistemik lupus eritamatozis) % 95 pozitiftir.

Yükseldiği durumlar: 

SLE

Skleroderma

Sjögren sendromu

Romatoid artrit

Dermatomyozit

Anti ds-DNA (Çift zincirli DNA antikoru)

Anti nükleer antikorun bir alt grubudur. SLE tanı ve takibinde kullanılır.

Yükseldiği durumlar:

SLE

Otoimmün hastalıklar

Kronik hepatit

Biliyer siroz

AST (Aspartat aminotransaminaz/SGOT)

Karaciğer hastalığının saptanmasında, viral hepatit ve karaciğer nekrozunda hastalık belirtileri ortaya çıkmadan önce yükselir.

Yükseldiği durumlar:

Karaciğer hastalıkları

Kalp hastalıkları (myocard infarktüsü)

İskelet-kas hastlıkları

Azaldığı durumlar:

Akut renal hastalıları

Vitamin B6 eksikliği

Gebelik

Beta 2 Mikroglobulin:

Beta 2 mikroglobulin özellikle tümör hücreleri ve lenfositler tarafından kana salınır. Renal transplantlı hastaların takibinde kullanılır.

Referans değerleri:

Serum:1.1-2.4 mg/dl

İdrar:0-160 µg/L

BOS:0-2.4 mg/dl

Yükseldiği durumlar:

Lenfoma, lösemi

Böbrek hastalıkları

Renal transplant reddi

İdrarda yükseldiği durumlar:

Renal tubuler hastalık

Nefrotoksisite

Lenfoma, lösemi

Bilirubin-Direkt

(Konjuge Bilirubin)

Hepatobiliyer sistem hastalıkları tanısında kullanılır. Safra yolları tıkanıklıklarında ve karaciğer hasarında direkt bilirubin artar.

Referans değeri < 0.3 mg/dl ‘dir.

Yükseldiği durumlar:

Safra taşları

Safra tıkanıklığı

Hepatoselüller hastalıklar

İlaca bağlı kolestaz

C-Peptid:

İnsülin ile tedavi edilen diyabet hastalarının değerlendirilmesinde kullanılır.

Referans değerler: 1.1 -3.2 ng/ml

Yükseldiği durumlar:

İnsülinoma

Böbrek yetmezliği

Tip 2 diabetes mellitus

Cushing sendromu

Gebelik

Azaldığı durumlar:

Tip 1 diabetes mellitus

İnsülin tedavisi

Reaktif hipoglisemi

Alkol kullanımı

C Reaktif Protein (CRP;hs CRP):

Akut faz reaktanıdır. Enfeksiyon hastalıkları ve neoplastik hastalıkların değerlendirilmesinde kullanılır. Yüksek serum CRP’si bakteriyel enfeksiyonların takibinde kullanılabilir. Koroner kalp hastalığı riskinin erken göstergesi olarak risk taraması amacıyla kullanılabilir.

Referans değerler <3 mg/dl

Kardiyak risk:

Düşük <1.0 mg/dl

Orta 1.0-3.0 mg/dl

Yüksek > 3.0 mg/dl

Yükseldiği durumlar:

Akut romatizmal ateş

Bakteriyel enfeksiyonlar

İdrar yolu enfeksiyonları, yara enfeksiyonları

Bakteriyel menenjit

Malign hastalıklar

Tüberküloz

Akut miyokard enfaktüsü

Vazkülit

Artrit

SLE

Yumuşak doku travmaları

CA 19-9:

(Kanser Antijeni 19-9)

Pankreas ve hepatobiliyer kanserli hastaların tanı ve tedaviye yanıtlarını takipte kullanılır.

Referans değeri: < 39 U/ml

Yükseldiği durumlar:

Tüm gastrointestinal sistem kanserleri (Pankreas, kolon, gastrik kanserler)

Akciğer kanseri

Kronik pankreatit, siroz, kolesistit, safra taşları

CA-125:

Over kanserinin tedavi takibinde ve hastalığın tekrarlayıp tekrarlamadığının takibinde kullanılır.

Yükseldiği durumlar:

Over karsinomu

Pankreas, meme, akciğer, kolon kanseri

Bazen gebelik, menstruasyon, over kistleri, endometriyozis gibi bening durumlarda da artabilir.

CA 15-3:

Meme kanserinin evrelemesinde ve tedavi takibinde kullanılır.

Yükseldiği durumlar:

Meme kanseri

Pankreas, karaciğer, over, kolon kanserlerinde

Hepatit

Siroz

Sarkosidoz ve tüberküloz

D-Dimer (Fibrin yıkım ürünleri):

Trombin ve plasmin aktivitesini değerlendirir. Fibrinolizis sırasında oluşan bir fibrin yıkım ürünüdür.

Referans değerler <278 ng/ml

Yükseldiği durumlar:

Firbinolizis

Derin ven trombozu

Pulmoner embolizm

Dissemine intravazküler koagülasyon (DİK)

Pulmoner embolizm

Gebelik

Malignansi