LYME HASTALIĞI HAKKINDA BİLMENİZ GEREKEN HERŞEY

 

Lyme (laym olarak okunur) hastalığı, Borrelia burgdorferi  bakterisinin neden olduğu bir enfeksiyon hastalığıdır ve bu bakteriyi taşıyan kenelerle bulaşır.

Tipik semptomları arasında ateş, baş ağrısı, yorgunluk ve eritema migrans adı verilen karakteristik deri döküntüsü mevcuttur. Tedavi edilmediğinde, enfeksiyon eklemlere, kalbe ve sinir sistemine yayılabilir.

Tedavi edilmeyen Lyme hastalığı, enfeksiyon evresine bağlı olarak çok çeşitli belirtiler gösterebilir. Bunlara ateş, kızarıklık, yüz felci ve artrit dahildir. Bu semptomlardan biri mevcutsa ve kene ısırığı hikayesi varsa, Lyme hastalığı görünen bir bölgede yaşıyorsanız veya Lyme hastalığının bulunduğu bir bölgeye seyahat ederseniz mutlaka bir doktora başvurmanız gereklidir.

Kene ısırığından 3-30 gün sonra görülen erken işaret ve belirtiler: 

Ateş,titreme,baş ağrısı, yorgunluk,kas,eklem ağrıları ve şişmiş lenf nodları ve eritema migrans (EM) döküntüsü.

Eritema migrans (EM) döküntüsünün özellikleri:

♦Enfekte kişilerin yaklaşık yüzde 70-80’inde 3-30 gün geciktikten sonra kene ısırığı yerinde başlar.

♦Ortalama yaklaşık 7 gün sonra 30 cm büyüklüğe ulaşabilecek şekilde kademeli olarak genişler.

♦Dokunma hissi uyandırabilir, ancak nadiren kaşınır veya acı verici olur.

♦Vücudun herhangi bir bölgesinde görülebilir.

Kene ısırığından birkaç gün veya aylarca sonra görülebilen belirtiler:

♦Şiddetli baş ağrısı ve boyun sertliği

♦Vücudun diğer bölgelerinde ek EM döküntüleri

♦Ağır eklem ağrısı ve şişlik ile artrit, özellikle diz ve diğer büyük eklemlerde

♦Yüz felci

♦Tendon, kas, eklem ve kemiklerde aralıklı ağrı

♦Kalp çarpıntısı veya düzensiz kalp atışları (Lyme karditi)

♦Baş dönmesi veya nefes darlığı

♦Beyin ve omurilikte iltihaplanma

♦El veya ayaklarda karıncalanma,uyuşma

♦Kısa süreli bellek sorunları

Lyme hastalığını hangi keneler taşır?

Lyme hastalığını siyah bacaklı keneler (geyik kenesi) veya Ixodes scapularis adlı keneler taşır.

Lyme Hastalığı hangi durumlarda bulaşıcı değildir?

Enfekte bir insanın yanında olmak, onunla temas etmek sizin Lyme hastalığına yakalanmanıza neden olmaz. Hayvanlar kene ile enfekte olabilmesine rağmen, enfekte  kene hayvandan düşüp daha sonra bir insanı ısırıp sokmazsa, hastalığı insanlara iletemezler. Sivrisinekler, sinekler veya pireler gibi böcekler hastalığı insanlara da yayamaz.

Lyme Hastalığı tanısı nasıl konur?

Belirti ve bulguların yanında enfekte olmuş kenelerle olası maruz kalma öyküsü Lyme hastalığını düşündürür.

Laboratuar kan testleri, doğru kullanıldığında ve onaylanmış yöntemlerle gerçekleştirildiğinde faydalıdır. Laboratuvar testleri, Lyme hastalığına özgü semptomları olmayan hastalar için önerilmez.

CDC (ABD Hastalık Kontrol ve Korunma Merkezleri ) Lyme hastalığı tanısında kullanılacak laboratuar testleri için aşağıdaki işlemleri önermektedir.

İki Aşamalı Laboratuvar Test İşlemi:

CDC  Lyme hastalığı bakterilerine karşı antikorların kanıtı için kan testi yaparken iki aşamalı bir süreç önermektedir. Her iki basamak aynı kan örneğini kullanarak yapılabilir.

İlk adım “EIA” (enzim immunoassay) veya nadiren “IFA” (dolaylı immünofloresans testi) denilen bir test prosedürü kullanır. Eğer ilk adım negatif ise, numunenin başka bir testi yapılmamalıdır. İlk adım olumlu veya şüpheli ise ikinci adım gerçekleştirilmelidir.

İkinci aşamada, yaygın olarak bir “Western blot” testi olan immunoblot testi kullanılır.

Eğer her iki testte pozitif çıkarsa sonuç pozitif olarak kabul edilir.

 

Bazı laboratuvarlar, doğruluğu ve klinik yararlılığı yeterince kanıtlanmamış testleri kullanarak Lyme hastalık testleri yapmaktadır.

Yapılması önerilmeyen testler şunlardır:

İdrarda bulunan antijenler tespit için yapılan Capture testleri

Kültür, immünofloresan boyama

Lenfosit transformasyon testleri

Kantitatif CD57 lenfosit testleri

Eklem sıvısında antikorların ölçümü (sinoviyal sıvı)

Daha önce ELISA / EIA / IFA olmaksızın IgM veya IgG testleri

Lyme hastalığı nasıl tedavi edilir?

Lyme hastalığı tedavisi antibiyotiklerle yapılır.  Oral tedavi için yaygın olarak kullanılan antibiyotikler doksisiklin, amoksisilin veya sefuroksim aksetildir. Belirli nörolojik veya kalp hastalığına sahip kişilerde, seftriakson veya penisilin gibi antibiyotiklerle intravenöz tedavi gerekebilir.

Lyme hastalığı Türkiye’de ne kadar yaygın?

Lyme hastalığı 1975 yılında Amerika’nın Lyme şehrindeki bir çok çocuğun artrit tanısı almasından sonra tanımlanmıştır. Özellikle Amerika’nın Kuzey doğu bölgelerinde yaygın olarak görülmekle birlikte 50’ye yakın eyaletinde, Kanada, Avrupa, Asya, Avustralya ve Güney Amerika’da da sık olarak görülen bir hastalıktır.

Türkiye’de ise hastalığa neden olan İxodes  türü keneler bulunmaktadır ve tarımla uğraşan kesimlerde %6-36 oranında hastalığın geçirildiğini saptayan çalışmalar mevcuttur.  Dolayısıyla hastalığın ülkemizde sanıldığından daha yaygın olduğu düşünülmektedir.

Bunu da Okuyun

SHIGELLA (ŞİGELLA) NEDİR? HANGİ HASTALIKLARA NEDEN OLUR?

Shigellosis (Şigelloz) Shigella adlı bir bakteri grubunun neden olduğu bulaşıcı bir hastalıktır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.