KAROTENOİDLER HAKKINDA BİLMENİZ GEREKEN HERŞEY

Karotenoidler, bitki, alg ve fotosentetik bakterilerde bulunan pigmentlerdir ve insanlar için bir antioksidan türüdür.

600’den fazla farklı karotenoid türü var. Bazıları vücuda salındığında vitamin A’ya dönüştürülebilir.

 

 

En yaygın karotenoidlerden bazıları şunlardır:

♦Alfa karoten

♦Beta karoten

♦Beta kriptoksantin

♦Lutein

♦Zeaksantin

♦Likopen

Karotenoid bakımından zengin gıdalar şunlardır:

♦Yer elması

♦Lahana

♦Ispanak

♦Karpuz

♦Kavun

♦Biber

♦Domates

♦Havuç

♦Mango

♦Portakal

Karotenoidler yağda çözünen bileşiklerdir, yani en iyi yağla emilirler. Bazı protein açısından zengin gıdalar ve sebzelerin aksine, karotenoid açısından zengin besinlerin pişirilmesi ve doğranması, besinlerin kan dolaşımına girdiklerinde kuvvetini arttırır.

Karotenoidler iki ana gruba ayrılır:

1-Ksantofiller: 

Ksantofiller oksijen içerir ve bazen daha fazla sarı pigmente sahiptir. Ksantofil karotenoidler en çok göz sağlığıyla ilişkilidir. Lutein ve zeaksantin, ksantofil kategorisine girer.

Ksantofil içeren gıdalar şunlardır:

Lahana, ıspanak,kabak, avokado, sarı renkli meyveler, mısır ve yumurta sarısı

2-Karotenler:

Karotenler oksijen içermezler ve portakal renkli bir pigment ile daha fazla ilişkilendirilirler. Karoten karotenoidler bitkilerin büyümesine yardımcı olmakta önemli rol oynamaktadır. Beta karoten ve likopen bu karotenoid kategorisine girer.

Karoten kategorisindeki gıdalar şunlardır:

Havuç, kavun, tatlı patates,papaya, kabak,mandalina, domates ve kabak

Her iki karotenoid türü de antioksidan özelliklere sahiptir. Buna ek olarak, bazı karotenoidler insan sağlığı ve büyümesi için vazgeçilmez bir bileşen olan A vitaminine dönüştürülebilir. Bu provitamin A karotenoidleri arasında alfa karoten, beta karoten ve beta kriptoksantin bulunur. Provitamin içermeyen A karotenoidleri lutein, zeaksantin ve likopendir.

Karotenoidlerin sağlığımız için faydaları nelerdir?

Karotenoidler bağışıklık sistemini geliştiren ve hastalıklara karşı koruyucu olabilen faydalı antioksidanlardır. Provitamin A karotenoidleri büyüme, bağışıklık sistemi fonksiyonu ve göz sağlığı için gerekli olan A vitamini haline dönüştürülebilir.

Göz Sağlığı:

Karotenoid açısından zengin besinler göz hücrelerini korur. 

Görme kaybının başlıca nedenlerinden biri maküler dejenerasyon veya retina merkezinin bozulmasıdır. Uzun süreli mavi ışığa maruz kalınması buna neden olabilir ve gözün hassas bölümlerini olumsuz olarak etkileyebilir. Bununla birlikte, retinadaki karotenoid lutein ve zeaksantin, mavi ışığı emmeye yardımcı olabilir.

SARI NOKTA HASTALIĞI NEDİR VE NASIL TEDAVİ EDİLİR?

Yapılan çalışmalar, diyetinize günde en az altı miligram lutein eklenmesinin maküla dejenerasyonu geliştirme riskinizi yüzde 43 azaltabileceğini göstermiştir.

Diyetinizdeki lutein ve zeaxanthin miktarını artırmak, mevcut göz hasarını yavaşlatmaya veya durdurmaya yardımcı olabilir.

Kaynaklar: 

1-Lutein and zeaxanthin isomers modulates lipid metabolism and the inflammatory state of retina in obesity-induced high-fat diet rodent model. BMC Ophthalmol. 2017 Jul 24;17(1):129. doi: 10.1186/s12886-017-0524-1.

2-Mesozeaxanthin Protects Retina from Oxidative Stress in a Rat ModelJ Ocul Pharmacol Ther. 2016 Nov;32(9):631-637. Epub 2016 Jul 27.

Kalp Damar Sağlığı:

Karotenoidler vücuttaki iltihaplanmayı azaltan antioksidanlardır.  Enflamasyonun azaltılması kalp hastalığına karşı korunmaya yardımcı olur ve arteryel duvarların tıkanmasını önler.

Kaynaklar: 

1-Astaxanthin-antioxidant impact on excessive Reactive Oxygen Species generation induced by ischemia and reperfusion injury.  2017 Nov 24;279:145-158. doi: 10.1016/j.cbi.2017.11.012. 

2-Carotenoids as Potential Antioxidant Agents in Stroke Prevention: A Systematic Review.  2017 Sep 14;8:70. doi: 10.4103/ijpvm.IJPVM_112_17. eCollection 2017.

3-Kanser:

Antioksidanlar, hücreleri serbest radikallerden veya hücre zarlarını yok eden zararlı maddelerden korurlar. Diyetiniz vasıtasıyla karotenoidleri artırmak, vücudunuzdaki antioksidan ve koruyucu hücrelerin miktarını artırabilir. Bu, kansere karşı savaşırken önemlidir ve kanser gelişimini önleyebilir.

Karotenoidlerin, akciğer kanseri başta olmak üzere kanser riskini düşürme üzerinde etkili olduğu gösterilmiştir.  

Benzer şekilde, karotenoidler cilt kanseri riskini azaltmakla da ilişkilendirilmiştir. 

Kaynak:

1-Food Antioxidants and Their Anti-Inflammatory Properties: A Potential Role in Cardiovascular Diseases and Cancer Prevention 2016 Aug 1;4(3). pii: E28. doi: 10.3390/diseases4030028.

Bunu da Okuyun

KADINLARDA İDRAR YOLU ENFEKSİYONUNUN 7 BELİRTİSİ NEDİR?

İdrar yolu enfeksiyonları özellikle  anatomik yapılarından dolayı kadınlarda sık görülen bir enfeksiyon türüdür.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir