DOKTORUMNEDİO? SAĞLIK HAKKINDA HERŞEY…
Antibiyotik direnci, bir bakterinin daha önce maruz kaldığı zaman etkisiz hale geldiği antibiyotikle tekrar karşılaştığında yaşamını ve çoğalma becerisini devam ettirme yeteneğidir.
Antibiyotik direncine sahip bakteriler, antibiyotik varlığından etkilenmez ve yaşamalarına devam ederler. Bunun dışında aynı zamanda da dirence neden olan genetik yapıyı diğer bakterilere aktarabilirler ve direncin yayılmasına neden olurlar.
Bir bakteri bir antibiyotikle karşılaştığı zaman ya ölür, ya çoğalması durur ya da çoğalmaya devam eder. Bu olasılıkları belirleyen 3 temel etken vardır:
1-Antibiyotik konsantrasyonu:
Antibiyotik dozunun az olması bakterinin yaşamına devam etmesine neden olur. Bazı bakteriler kendi etraflarında jel kıvamında biyofilm adı verilen adeta bir kalkan oluştururlar ve antibiyotiğin kendilerine nüfus etmesini engellerler.
2-Bakteriyel mutasyon:
Çoğalan bakteri hücrelerinin önceki bakterilerle aynı olmaması ihtimali daha düşüktür. Kopyalanan bakteri hücresindeki hatalara mutasyon adı verilir. Mutasyonlar antibiyotiğin bakteriye girmesini, yapışmasını, öldürmesini veya zarar verme yeteneğini azaltırlar.
Bakterileri antibiyotiğe dirençli hale getiren 4 temel mekanizma vardır:
1-Antibiyotiği etkisiz hale getiren enzimi yok eder.
2-Antibiyotiği hücreden dışarı atar.
3-Antibiyotiğin içeri girmesini engeller.
4-Bakterinin enerjisini başka bir yolla bulmasını sağlar.
3-Bakterinin genetik değişimi:
Bir bakteri bir antibiyotiğe karşı direnç geliştirdiğinde bu genetiğini başka bir bakteriye aktarabilir.
Neden antibiyotik direnci gelişir?
1-Gereksiz antibiyotik kullanımı antibiyotik direncinin gelişmesini hızlandırır.
2-Sadece insanlar değil, hayvancılık sektöründe kullanılan antibiyotikler de bakterilerin antibiyotik direnci geliştirmesine yardımcı olur.
3-Antibiyotiklerin uygun şekilde yok edilmemesi direnç gelişmesine neden olur. Antibiyotikler tuvalete atılmamalı, ağzı kapalı ayrı bir poşete konularak çöpe atılmalıdır.
4-Doktorunuz tarafından verilen antibiyotik doğru şekilde kullanılmaması antibiyotik direnci gelişmesine neden olur.
