TÜMÖR MARKERLARI (BELİRTEÇLERİ) NELERDİR?

Tümör belirteçleri kanserli hücreler veya vücudun diğer hücrelerinin kansere verdiği cevaba göre veya bazı iyi huylu (kansersiz) durumlarda üretilen maddelerdir.

Çoğu tümör belirteçleri, normal hücrelerin yanı sıra kanser hücreleri tarafından üretilir; bununla birlikte, kanser durumunda çok daha yüksek seviyelerde üretilmektedir.

Bu maddeler kanserli hastaların kan, idrar, dışkı, tümör dokusu veya diğer dokuları veya vücut sıvılarında bulunabilir.

Birçok farklı tümör belirteçi tanımlanmış ve klinik olarak kullanılmaktadır. Tümör belirteçlerinin bazıları sadece bir tür kanserle ilişkiliyken, bazıları iki veya daha fazla kanser türüyle ilişkili olabilir. Şu ana kadar herhangi bir kanser türünü tespit edebilecek “evrensel” bir  tümör belirteci bulunamamıştır.

Tümör belirteçleri, bazı kanser türlerini tespit etmek, teşhis etmek ve takip etmek için kullanılır.

Bir tümör markerinin yüksek seviyesi, kanser varlığını düşündürse de, tek başına kanseri teşhis etmek için yeterli değildir.

Bu nedenle, tümör belirteçlerinin ölçümleri genellikle kanseri teşhis etmek için biyopsi gibi diğer testlerle birleştirilir.

Biyopsi nedir nasıl yapılır?

Tümör belirteçleri nasıl ölçülür?

Doktor, tümör dokusu, vücut sıvısı veya kan örneğini alır ve tümör markerının seviyesini ölçmek için çeşitli yöntemlerin kullanıldığı bir laboratuvara gönderir.

Eğer tümör belirleyici, tedavinin işe yarayıp yaramadığının ya da bir nüks olup olmadığının belirlenmesi için kullanılıyorsa, bu zaman içinde alınan çok sayıda örnekle ölçülecektir.

Genellikle, bir belirtecin seviyesinin arttığını, aynı kaldığını veya azaldığını gösteren bu “seri ölçümler” tek bir ölçümden daha anlamlıdır.

Günümüzde hangi tümör belirteçleri, hangi kanser türleri için kullanılır?

♦Alfa-fetoprotein (AFP):

Karaciğer kanseri ve germ hücreli tümörlerde kullanılır.

♦Beta-2-mikroglobulin (B2M):

Multipl miyelom, kronik lenfositik lösemi ve bazı lenfomalarda kullanılır.

♦İnsan koryonik gonadotropin (Beta-hCG):

Koryokarsinom ve germ hücreli tümörlerde kullanılır.

♦BRCA1 and BRCA2 gen mutasyonları:

Meme ve over kanserinde kullanılır.

BRCA gen mutasyonu nedir? 

♦CA15-3:

Meme kanserinin evrelemesinde ve takibinde kullanılır. Pankreas, over, karaciğer ve kolon kanserinde yükselir.

♦CA 19-9:

Pankreas kanseri, safra kesesi kanseri, safra kanalı kanseri ve mide kanserinde yükselir.

♦CA 125:

Over kanserinin tedavi takibinde kullanılır. Pankreas, akciğer, meme ve kolon kanserinde yükselir.

♦Chromogranin A:

 Nöroendokrin Tümörler , karsinoid tümörler, nöroblastoma ve küçük hücreli akciğer kanserinde yükselir.

♦5-HIAA (5-Hidroksi-Indol Asetik Asit):

 24 saatlik idrarda bakılır ve karsinoid tümörlerde yükselir.

♦Kalsitonin:

Medullar tiroid kanserinde yükselir.

♦Karsinoembriyojenik antijen (CEA):

 Kolorektal  kanserlerde yükselir.

Kolon kanserinden ne zaman şüphelenelim?

♦LDH (Laktik Dehidrogenaz):

 Lenfoma, melanom, akut lösemi ve seminomda  (germ hücreli tümörler) yükselir.

 NSE (Nörona özgü enolaz):

 Küçük hücreli akciğer kanseri ve nöroblastomda yükselir.

♦NMP 22:

İdrar tahlilinde bakılır. Mesane tümörlerinde yükselir.

♦Prostat spesifik antijen (PSA):

Prostat kanserinde yükselir.

♦Prostatik Asit Fosfataz:

 Metastatik prostat kanseri, miyelom, akciğer kanseri ve osteojenik sarkomda yükselir.

♦Sitokeratin Fragmanı 21-1:

 Akciğer, ürolojik, gastrointestinal ve jinekolojik kanserlerde yükselir.

♦Thyroglobulin (Tiroglobulin):

 Tiroid kanserinde yükselir.

♦Vanilmandelik asit:

Nöroblastoma , feokromositoma, gangliyonöroma, rabdomiyosarkom gibi kanserlerde yülkselir.

Bunu da Okuyun

BOĞAZ KÜLTÜRÜ NEDİR? NASIL YAPILIR?

Boğaz kültürü üst solunum yolu enfeksiyonlarına neden olan bakteriyel etkenlerin saptanması için yapılan bir kültür ...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.